Het gebrom buiten in de lucht deed hem denken aan de tijd dat hij nog kon vliegen. Zijn jongste dochter had het klapraam in de keuken open gezet, waardoor het geluid binnenkwam. Ze moest ervoor gaan staan op een stoel. Ze moest ervoor op een stoel gaan staan.
Dat had hij nou steeds vaker, dat de zinnen in zijn hoofd hun eigen gang gingen. Hoe dan ook, dat raampje stond open en bleef open. Het was uitgesloten dat hij op een stoel zou klimmen. Dan de kachel maar wat hoger. Op deze lome septemberdag. 
 
Tegen de rook. Dat had ze gezegd. Omdat hij zoveel rookte. Zelf had hij er totaal geen last van. Hij rookte sinds zijn twaalfde en hij hoestte nooit. Zijn tanden waren min of meer geel. Dat wel. Maar verder geen last. Het was het eerste en het laatste wat hij op een dag deed. Roken. ’s Ochtends gezeten op het bed, voeten op het zeil, ellebogen steunend op zijn bovenbenen. Zware van Nelle. Gedraaid in een levenslange routine. Met een hand het pak shag openvouwen, met de andere hand een pluk tabak eruit trekken, vloeitje erbij, verdelen, draaien, de hens erin en diep inhaleren. Hij was zo iemand die het uiteinde in de mond langzaam nat maakte met zijn lippen. Dat het er vies uit zag, ja.
 
14.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…
 
De hele dag stond de radio aan. Wat er verteld werd, interesseerde hem niet meer. Maar hij hield van het onpersoonlijke geleuter op de achtergrond. Belangrijker dan het gepraat in de ether was de tijdsaanduiding. Op elk heel uur het nieuws. Zo kwam de dag vanzelf om.
 
Het was een Piper Cub, nog steeds af en toe hoorbaar daar buiten in de lucht. Eenmotorig. Propeller. De bravoure waarmee hij als jonge kerel in uniform het luchtruim durfde te kiezen, ergens roerde dat gevoel zich nog in zijn gemoed. Overmoedig door de herinnering pakte hij zijn glas, een kingsize borrelglas. Er zat nog iets in. Het vocht spatte op zijn trillende vingers. Vergeten dat hij tegenwoordig met moed, beleid en trouw moest drinken. Er was iets met zijn spieren en zijn zenuwen, waarschijnlijk. Ze deden niet vanzelfsprekend wat zijn brein hen opdroeg. Er zat een soort vertraging in. Eerst gebeurde er niets. En dan ineens ging het veel te hard en stootte hij zijn glas om of kiepte zijn borrel zomaar op de grond. Daarom moest hij met getuite lippen naar het glas. Met twee handen vasthouden, voorzichtig een tikkeltje kantelen en dan zacht zuigen, een beetje slurpen.
 
Dat was toch het geluid van de bel? Hij woonde hier nog niet zo lang en er werd zelden aangebeld. Behalve door zijn jongste dochter als ze haar binnenkomst wilde aankondigen. Zij was het natuurlijk. Haar sleutel was ze misschien vergeten. Misschien was ze haar sleutel vergeten. Want de voordeur bleef dicht. Vreemd.
 
‘Goedemiddag kolonel. Mogen wij weer binnen komen?’ Wie waren dit? Twee vrouwen in lange rokken die hem op een bepaalde manier aankeken. Alsof hij ze niet helemaal op een rij had. Alsof hij een groot kind was. Kolonel. Plotseling wist hij te focussen en hij keek ze scherp aan. Op sokken en in een oude, zwarte slobbertrui boven een lichtblauwe spijkerbroek, zo eentje met biezen op de zijkant, richtte hij zich op als de officier die hij ooit was geweest.
‘Geen sprake van’, zei hij gedecideerd en luid, terwijl hij de deur dicht deed. Terwijl hij weg schuifelde, viel er iets door de brievenbus op de mat. Een krantje, zo te zien.
 
16.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…
 
Hij had geen peuken meer. Zijn jongste dochter had een hele voorraad gedraaid, omdat het hem zelf met dat zenuwenprobleempje even minder goed af ging. Wat hij vroeger autorijdend met 1 hand kon, lukte nu zelfs rustig zittend op de bank nauwelijks meer. Toch, rond deze tijd nam het getril en het onvoorspelbare bewegen van zijn handen langzaam af. ‘Neem toch sigaretten, papa’, had ze gezegd. Ze had zelfs een pakje Caballero voor hem meegenomen. Maar dat vertikte hij. Zijn hele leven lang Zware van Nelle. Dat ging hij toch niet opgeven vanwege een tijdelijk malheur? Geen sprake van. En kijk, nu lukte het. Even dicht likken. De hens erin. Klaar. Beetje slap exemplaar, dat wel. Maar hij smaakte goed.
 
19.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…
 
Hé, was het al zo laat? Zeker even een tukkie gedaan, aan zijn uitvinding gewerkt. Tijd voor een slok en eigenlijk ook tijd om te eten. Zonder trek. Trek had hij al heel lang niet meer. Maar hij moest wat eten en dus deed hij dat ook. Kwestie van iets opwarmen, iets dat in de koelkast stond. De koekenpan was niet van zijn plaats op het gasfornuis geweken. Om het gas aan te steken, hoefde hij alleen maar een knop in te drukken.
 
De gordijnen gingen soepel dicht. Achter de bank langs getrokken. Lange gordijnen boven de convectorput van dit nieuwe huis. Een herstart maken. Niet landen, maar in de lucht blijven. Dat was de bedoeling toen hij na zijn vervroegde pensionering dit huis liet bouwen. En het kon nog steeds. Lid worden van een kookclub. Weer eens een boek lezen. Op vakantie. Zijn jongste dochter wilde hem best meenemen. Maar dan moest hij eerst terug veranderen. Zo had ze het gezegd.
 
Bij het lichtknopje naast de deurpost viel zijn oog op de ingelijste foto aan de muur. Daar stond hij in een grijze overall, helm onder de arm, lachend naast een F104. Hij kon lezen en schrijven met die kist. Starfighter. Niets mooier dan het geluid van een ziedend jachtvliegtuig in de lucht. Oorlog spelen. Hoog over. Nooit in het echt. Altijd oefenen. Oefenen. In de NATO.
 
23.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…
 
Voeten op het zeil, ellebogen steunend op zijn bovenbenen. Met vaste handen. Handen vast. Eindelijk. Zware van Nelle. In een levenslange routine. Met een hand het pak shag openvouwen, met de andere hand een pluk tabak eruit trekken, vloeitje erbij, verdelen, draaien, de hens erin en diep inhaleren. Alvast gaan liggen. Hoofd op het kussen. Het raampje in de keuken. Bleef open. Dat was waar ook. Er brandde licht op het nachtkastje. Straks uit doen. Eerst even liggen. En een peuk. Een goeie peuk.
 
Hij stikte de moord. In de mist. Hij moest eruit. Schietstoel. Werkte niet. Traag trok de pijn door zijn gehavende zenuwbanen. Er schreeuwde iemand.
 
06.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP. Hoogeveen. Bij een huisbrand in een nieuwbouwwijk is een 57-jarige man omgekomen. Het vuur is rond middernacht ontdekt door een buurtbewoner die zijn hond uitliet en rook uit het huis zag komen. Over de oorzaak van de brand tast de politie nog in het duister…
 
 
© Jan Kloeze, nov. 2016
 
Lees ook Geluksvogel, Uit eten of maak een andere keuze.