Het gebrom buiten in de lucht deed hem denken aan de tijd dat hij nog kon vliegen. Zijn jongste dochter had het klapraam in de keuken opengezet. Al een tijd geleden. Tegen de rook. Dat had ze gezegd. Omdat hij zoveel rookte. Zelf had hij er totaal geen last van. Hij hoestte nooit. Zijn tanden waren min of meer geel. Dat wel. Maar verder geen last. Het was het eerste en het laatste wat hij op een dag deed. Roken. ’s Ochtends gezeten op het bed, voeten op het zeil, ellebogen steunend op zijn bovenbenen. Zware van Nelle. Gedraaid in een levenslange routine. Met een hand het pak shag openvouwen, met de andere hand een pluk tabak eruit trekken, vloeitje erbij, verdelen, draaien, de hens erin en diep inhaleren. Hij was zo iemand die het uiteinde in de mond langzaam nat maakte met zijn lippen.

14.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…

De hele dag stond de radio aan. Wat er verteld werd, interesseerde hem niet meer. Maar hij hield van het onpersoonlijke geleuter op de achtergrond. Belangrijker dan het gepraat in de ether was de tijdsaanduiding. Op elk heel uur het nieuws. Zo kwam de dag om.

Het was een Piper Cub, nog steeds hoorbaar via het openstaande raampje, daarbuiten in de lucht. Eenmotorig. Propeller. De bravoure waarmee hij als jonge kerel het luchtruim durfde te kiezen, roerde zich in zijn gemoed. Overmoedig door de herinnering pakte hij zijn glas. Er zat nog iets in. Het vocht spatte op zijn trillende vingers. Vergeten dat hij tegenwoordig met moed, beleid en trouw moest drinken. Er was iets met zijn spieren en zijn zenuwen. Er zat een soort vertraging in. Eerst gebeurde er niets. En dan ineens ging het veel te hard en stootte hij zijn glas om of kiepte zijn borrel zomaar op de grond. Daarom moest hij met getuite lippen naar het glas, met twee handen vasthouden, voorzichtig een tikkeltje kantelen en dan zacht zuigen, een beetje slurpen.
Dat was toch het geluid van de bel? Er werd zelden aangebeld.

‘Goedemiddag kolonel. Mogen wij weer binnen komen?’
Het was lang geleden dat hij zo werd genoemd. Wie waren dit? Twee vrouwen in lange rokken die hem op een bepaalde manier aankeken. Alsof hij een groot kind was. Plotseling wist hij te focussen. Op sokken en in een oude, zwarte slobbertrui boven een lichtblauwe spijkerbroek, zo eentje met biezen op de zijkant, richtte hij zich op als de officier die hij ooit was geweest.
‘Geen sprake van’, zei hij gedecideerd en luid, terwijl hij de deur dicht deed. Toen hij weg schuifelde, viel er iets door de brievenbus op de mat.

16.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…

Hij had geen peuken meer. Zijn jongste dochter had een hele voorraad gedraaid, omdat het hem zelf met dat zenuwenprobleempje even minder goed af ging. Toch, rond deze tijd nam het getril en het onvoorspelbare bewegen van zijn handen langzaam af. ‘Neem toch sigaretten, papa’, had ze gezegd. Ze had zelfs een pakje Caballero voor hem meegenomen. Maar dat vertikte hij. En kijk, nu lukte het. Even dicht likken. Klaar. Beetje slap exemplaar, dat wel. Maar hij smaakte goed.

19.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…

Was het al zo laat? Trek had hij al heel lang niet meer. Maar hij moest wat eten en dus deed hij dat ook. Kwestie van iets opwarmen, iets dat in de koelkast stond. Om het gas aan te steken, hoefde hij alleen maar een knop in te drukken.
De gordijnen gingen soepel dicht. Achter de bank langs getrokken. Lange gordijnen boven de convectorput van dit huis. Zijn oog viel op de ingelijste foto aan de muur. Daar stond hij in een grijze overall, helm onder de arm, lachend naast een F104. Hij kon lezen en schrijven met die kist. Starfighter. Niets mooier dan het geluid van een ziedend jachtvliegtuig in de lucht. Hoog over.

23.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP…

Voeten op het zeil, ellebogen steunend op zijn bovenbenen. Met vaste handen. Handen vast. Eindelijk. Zware van Nelle. Met een hand het pak shag openvouwen, met de andere hand een pluk tabak eruit trekken, vloeitje erbij, verdelen, draaien, de hens erin en diep inhaleren. Alvast gaan liggen. Hoofd op het kussen. Het raampje in de keuken. Bleef open. Dat was waar ook.

06.00 uur. Radionieuwsdienst verzorgd door het ANP. Hoogeveen. Bij een huisbrand in een nieuwbouwwijk is een 57-jarige man omgekomen. Het vuur is rond middernacht ontdekt door een buurtbewoner die zijn hond uitliet en rook uit het huis zag komen. Over de oorzaak van de brand tast de politie nog in het duister…

© Jan Kloeze
 
Lees ook Geluksvogel of Uit eten.